سهم ارث مادر از فرزند فوتشده به وضعیت خانوادگی فرزند در زمان فوت بستگی دارد. اگر فرزند فوتشده همسر، فرزند، پدر یا سایر وراث داشته باشد، سهم مادر متفاوت محاسبه میشود. به همین دلیل، برای پاسخ دقیق به این سوال که «مادر از فرزند فوتشده چقدر ارث میبرد؟» باید ابتدا همه وراث متوفی مشخص شوند.
بهطور کلی، اگر فرزند فوتشده دارای فرزند یا نوه باشد، سهم مادر معمولاً یکششم از ترکه است. اما اگر فرزند فوتشده اولاد نداشته باشد، سهم مادر میتواند بیشتر شود؛ مثلاً اگر پدر و مادر هر دو زنده باشند و متوفی فرزند نداشته باشد، سهم مادر یکسوم و سهم پدر دوسوم خواهد بود. در ادامه، سهم ارث مادر از فرزند پسر فوتشده، فرزند متاهل، فرزند مجرد و تکلیف سهم مادر بعد از فوت خودش را بررسی میکنیم. برای شروع پرونده و مراحل انحصار وراثت خود میتوانید با کارشناسان دادنیک در ارتباط باشید.
مادر از فرزند فوتشده چقدر ارث میبرد؟ شرایط کلی آن
در زمان تقسیم ارث، سهم الارثی که از متوفی به وارثین میرسد با توجه به طبقاتی که قانونگذار تعیین کرده است، خواهد بود. در این حالت بهتر است قبل از اینکه به بررسی موضوع سهم ارث مادر از فرزند فوت شده بپردازیم، با طبقات ارث آشنا شوید.
- طبقه اول : شامل پدر، مادر، فرزندان و نوادگان است.
- طبقه دوم : شامل اجداد، خواهر، برادر و فرزندان خواهر و برادر است.
- طبقه سوم : شامل عموها، عمهها، داییها، خالهها و فرزندان آنها است.
با توجه به اینکه مادر جزو وارثین طبقه اول است، تحت شرایطی ارثیه به وی تعلق میگیرد که در ادامه به آنها اشاره شده است.
- در صورتی که فرزند فوت کند و تنها وارث وی، مادرش باشد، تمامی ترکه باقی مانده به مادر متوفی میرسد.
- اگر پدر متوفی در قید حیات باشد، سهم مادر از ارثیه یک سوم است و مابقی به پدر میرسد.
- اگر متوفی دارای فرزند دختر باشد، نیمی از ترکه به او میرسد و سهم هر یک از پدر و مادر در صورت در قید حیات بودن به میزان یک ششم از کل ارثیه است. مابقی ارثیه بین وارثان دیگر تقسیم میشود.
- اگر متوفی دارای چند فرزند دختر باشد، سهم هر کدام از آنها دو سوم ترکه است و سهم الارث هر کدام از پدر و مادر به میزان یک ششم ارثیه میباشد. همچنین مابقی ارث میان دیگر وارثین تقسیم خواهد شد.
- اگر متوفی دارای فرزندان پسر باشد و همچنین پدر و مادر وی در قید حیات باشند، سهم هر کدام از پدر و مادر یک ششم ترکه است و مابقی ارثیه بین فرزندان پسر متوفی تقسیم میشود.
جدول سهم ارث مادر از فرزند فوتشده در شرایط مختلف
| وضعیت فرزند فوتشده | سهم ارث مادر از فرزند |
| تنها وارث فرزند مادر | تمام ترکه |
| پدر و مادر در قید حیات و عدم وجود فرزند متوفی | مادر یکسوم و پدر دوسوم |
| وجود فرزند یا نوه متوفی | مادر یکششم |
| وجود همسر و فرزند متوفی | ابتدا جداشدن سهم همسر و معمولاً مادر یکششم |
| وجود همسر متوفی بدون فرزند | جداشدن سهم همسر و محاسبه سهم مادر بسته به وجود پدر و حاجب |
| فوت مادر مادر بعد از فرزند (متوفی) | وارد ترکه مادر شده و تقسیم آن بین وراث مادر |
مدارک لازم برای دریافت سهم مادر از ارث فرزند
برای دریافت سهم مادر از ارث فرزند فوتشده، ابتدا باید وراث قانونی متوفی مشخص شوند و گواهی انحصار وراثت دریافت شود. این گواهی نشان میدهد چه افرادی وارث متوفی هستند و هرکدام چه نسبتی با او دارند. بعد از آن، مادر میتواند برای تقسیم ترکه یا دریافت سهمالارث خود اقدام کند.
مدارک لازم معمولاً شامل شناسنامه و کارت ملی مادر، گواهی فوت فرزند، مدارک هویتی سایر وراث، سند ازدواج متوفی در صورت متاهل بودن، مدارک مربوط به فرزندان متوفی، سند یا مدارک مالکیت اموال و گواهی انحصار وراثت است. اگر بین وراث اختلاف وجود داشته باشد، ممکن است برای تقسیم ترکه یا مطالبه سهمالارث، ارائه مدارک مالکیت و ثبت دادخواست از طریق مراجع قانونی هم لازم شود.
سهم ارث مادر از فرزند فوت شده متاهل چقدر است؟
زمانیکه یک فرزند پسر که متاهل بوده است فوت کند، ترکهای که از وی به جا میماند میان همسر، فرزندان، پدر و مادرش با توجه میزان سهمی که دارند تقسیم خواهد شد.
- اگر متوفی متاهل بوده و دارای فرزند باشد، به میزان یک هشتم از دارایی وی به همسرش خواهد رسید. در این حالت سهم الارث پدر از فرزند فوت شده یک ششم از ترکه به جا مانده از وی است و همچنین مادر نیز همین میزان از سهم الارث را خواهد برد.
- اگر متوفی متاهل بوده و فرزندی نداشته باشد، میزان یک چهارم وی به همسرش خواهد رسید. از این رو سهم الارث پدر و مادر همچون مورد قبل، به میزان یک ششم ترکه متوفی میباشد.
- اگر متوفی دارای چند همسر باشد، همسری که فرزند ندارد یک چهارم و همسری که دارای فرزند است یک هشتم از سهم الارث را خواهد برد. در این حالت سهم الارث پدر و مادر از فرزند پسر متاهل نیز به میزان یک ششم از ترکه است.
آیا جنسیت فرزند فوتشده در سهم مادر تأثیر دارد؟
خیر، پسر یا دختر بودن فرزند فوتشده در اصل ارث بردن مادر تأثیری ندارد. مادر از وراث طبقه اول است و اگر در زمان فوت فرزند خود زنده باشد، طبق قانون از ترکه او سهم میبرد. بنابراین سهم ارث مادر از فرزند پسر فوت شده و سهم ارث مادر از فرزند دختر فوت شده، از نظر اصل ارث بردن تفاوتی ندارد.
آنچه میزان سهم مادر را تغییر میدهد، جنسیت فرزند نیست؛ بلکه وجود یا نبود سایر وراث مثل پدر، همسر، فرزند یا نوه متوفی است. برای مثال، اگر فرزند فوتشده خودش دارای فرزند باشد، سهم مادر معمولاً یکششم است؛ اما اگر متوفی فرزند نداشته باشد، سهم مادر میتواند بیشتر شود.
در این حالت بهترین راهکار برای رسیدگی به این موضوع کمک گرفتن از وکیل است. چرا که اگر وارثین از یک وکیل انحصار وراثت در کنار خود بهرهمند باشند میتوانند از دانش و تخصص وی در خصوص این موضوع استفاده کنند و بدون هیچگونه مشکلی، انحصار وراثت صورت گیرد.

جمع بندی
سهم ارث مادر از فرزند فوتشده عدد ثابتی برای همه پروندهها نیست و به وجود یا نبود همسر، فرزند، پدر و سایر وراث بستگی دارد. اگر فرزند فوتشده دارای فرزند باشد، سهم مادر معمولاً یکششم ترکه است؛ اما اگر متوفی فرزند نداشته باشد، سهم مادر در برخی حالتها بیشتر میشود.
اگر مادر بعد از فرزند خود فوت کند، طبق قانون ارث سهمالارثی که از فرزند به او رسیده از بین نمیرود، بلکه جزو اموال و ترکه مادر محسوب میشود و بعد از فوت مادر بین وراث قانونی او تقسیم خواهد شد. بنابراین برای محاسبه دقیق سهم مادر، ابتدا باید زمان فوت افراد، وراث زنده در هر مرحله و وضعیت تاهل و فرزندان متوفی مشخص شود.
سوالات متداول سهم ارث مادر از فرزند فوتشده
سهم ارث مادر از فرزند فوتشده چقدر است؟
سهم مادر از ارث فرزند فوتشده به وجود یا نبود سایر وراث بستگی دارد. اگر فرزند فوتشده دارای فرزند باشد، سهم مادر معمولاً یکششم است. اگر متوفی فرزند نداشته باشد، سهم مادر میتواند بیشتر شود.
سهم ارث مادر از فرزند فوت شده متاهل چقدر است؟
اگر فرزند فوتشده متاهل باشد، ابتدا سهم همسر او مشخص میشود. بعد از آن، سهم مادر با توجه به اینکه متوفی فرزند داشته یا نه محاسبه خواهد شد. اگر متوفی فرزند داشته باشد، سهم مادر معمولاً یکششم است.
اگر مادر بعد از فرزند فوت کند، سهمالارث او چه میشود؟
اگر مادر بعد از فرزند خود فوت کند، سهمالارثی که از فرزند به او تعلق گرفته، جزو اموال مادر محسوب میشود. بعد از فوت مادر، این سهم بین وراث قانونی خود مادر تقسیم خواهد شد.
آیا مادر از فرزند فوتشده مجرد ارث میبرد؟
بله، مادر از فرزند فوتشده مجرد ارث میبرد. میزان سهم او به این بستگی دارد که پدر متوفی زنده باشد یا نه و آیا متوفی وارث دیگری در طبقه اول داشته باشد یا خیر.
آیا مادر میتواند از ارث فرزند فوتشده محروم شود؟
مادر از وراث طبقه اول است و اصل ارث بردن او با وجود شرایط قانونی از بین نمیرود. اما سهم او ممکن است با وجود فرزند، همسر، پدر یا سایر شرایط قانونی کاهش پیدا کند.
تکلیف سهم الارث مادر از فرزند فوت شده بعد از فوت خودش چه میشود؟
میزان ارثی که به مادر رسیده بین ورثه خود مادر تقسیم خواهد شد.