متارکه در عرف به وضعیتی گفته میشود که زن و شوهر زندگی مشترک خود را متوقف میکنند یا جدا از هم زندگی میکنند، اما هنوز طلاق آنها بهصورت رسمی ثبت نشده است. در این شرایط، زوجین ممکن است از نظر عاطفی، مالی یا محل زندگی از هم جدا شده باشند؛ اما از نظر قانونی همچنان زن و شوهر محسوب میشوند.
به همین دلیل، متارکه بهتنهایی جایگزین طلاق فوری و قانونی نیست و میتواند برای هر دو طرف پیامدهایی مثل اختلاف درباره نفقه، مهریه، حضانت فرزند، امکان ازدواج مجدد و ثبت رسمی طلاق ایجاد کند. در ادامه توضیح میدهیم متارکه یعنی چه، چه تفاوتی با طلاق دارد، شرایط متارکه زن چیست و بعد از متارکه چه اقداماتی باید انجام شود.
متارکه یعنی چه؟
وضعیتی که زوجین بهصورت طلاق توافقی از هم جدا شده باشند؛ اما هنوز صیغه طلاق بین آنها جاری نشده باشد یا علیرغم جاریشدن صیغه طلاق، طلاق رسمی آنها ثبت نشده باشد در عرف متارکه نامگرفته است.
در متارکه، زوجین از نظر عرفی خانواده نیستند اما طلاق نیز ثبت نشده است؛ بنابراین از نظر حقوقی متارکه بدون طلاق واقع شده است.
تفاوت متارکه با طلاق چیست؟
تفاوت اصلی متارکه با طلاق در اثر قانونی آن است. در متارکه، زوجین ممکن است جدا از هم زندگی کنند یا رابطه مشترک خود را متوقف کرده باشند، اما چون طلاق رسمی ثبت نشده، رابطه زوجیت از نظر قانونی همچنان باقی است.
اما طلاق یک اقدام رسمی و قانونی است که بعد از طی مراحل دادگاه و ثبت در دفترخانه، رابطه زوجیت را پایان میدهد. بنابراین در متارکه، حقوق و تکالیفی مثل نفقه، مهریه، حضانت و محدودیت ازدواج مجدد همچنان میتواند مطرح باشد؛ اما در طلاق، وضعیت حقوقی طرفین بهصورت رسمی مشخص میشود.
فیلد های "*" اجباری هستند
شرایط متارکه زن و مرد
متارکه معمولاً زمانی اتفاق میافتد که زن و مرد به دلیل اختلاف، تصمیم میگیرند جدا از هم زندگی کنند یا زندگی مشترک را موقتاً متوقف کنند. این موضوع ممکن است با توافق دو طرف باشد یا یکی از زوجین بدون توافق، زندگی مشترک را ترک کند.
با این حال، اگر زن بدون دلیل موجه منزل مشترک را ترک کند، ممکن است موضوع نفقه و تمکین مطرح شود. از طرف دیگر، اگر ترک زندگی به دلیل سوءرفتار، خشونت، نپرداختن نفقه، اعتیاد یا شرایط سخت زندگی باشد، زن میتواند برای حفظ حقوق خود از مسیر قانونی اقدام کند.
شرایط طلاق شرعی در متارکه
از نظر شرعی برای اینکه طلاق صحیح باشد رعایت شرایطی که در ادامه ذکر میشود ضروری است:
- حضور دو شاهد عادل، عاقل و بالغ در حین جاریشدن صیغه طلاق
- جاری نمودن صیغه طلاق شرعی به طور صحیح در حضور شاهدان
- وقوع طلاق قطعی در زمان حال
- وقوع طلاق در وضعیتی رخ دهد که زوجه مسئله شرعی نداشته باشد. (بارداری یا قاعدگی)
متارکه بدون طلاق توسط قانونگذار به رسمیت شناخته نمیشود؛ لذا برای طرفین پیامدهایی در پی دارد. لازم است قبل از اقدام به طلاق با وکیل طلاق توافقی مشورت کنید.
مراحل متارکه چیست؟
متارکه بهخودیخود یک فرایند رسمی مثل طلاق نیست؛ یعنی چیزی به نام «ثبت متارکه» بهعنوان جایگزین طلاق وجود ندارد. اگر زوجین فقط جدا از هم زندگی کنند، هنوز از نظر قانونی زن و شوهر هستند و حقوق و تکالیف آنها باقی میماند.
اگر هدف از متارکه، پایان رسمی زندگی مشترک باشد، زوجین باید برای طلاق توافقی، طلاق از طرف زن یا طلاق از طرف مرد اقدام کنند. در این مسیر، معمولاً ثبت دادخواست، شرکت در جلسات مشاوره، رسیدگی دادگاه، دریافت رأی یا گواهی مربوط و ثبت طلاق در دفترخانه انجام میشود.
پیامدهای قانونی متارکه بدون طلاق
طبعاً متارکه بدون طلاق چالشها و پیامدهای حقوقی خاصی در پیش دارد. وقت طلاق توسط دادگاه و قانونگذار به رسمیت شناخته نشود مشکلاتی برای طرفین ایجاد میگردد. از جمله:
- مسئولیت حضانت فرزندان بهدرستی مشخص نشده و منجر به ایجاد اختلافات جدی مابین زوجین میشود. طبعاً ازآنجاییکه طلاق توسط دادگاه به رسمیت شناخته نشده است هیچ یک از طرفین ضمانت اجرای حقوقی در مقابل طرف خاطی نخواهد داشت.
- پرداخت نفقه بر عهده شوهر است. نفقه شامل نفقه همسر و فرزندان است. در صورت عدم ثبت طلاق هریک چالشهایی برای هر طرف ممکن است رخ دهد. از طرفی مرد همواره بیم ادعای حقوقی زن در خصوص پرداخت نفقه را دارد. مرد نیز ممکن است در پرداخت نفقه فرزندان کوتاهی میکند.
- عدم امکان ازدواج مجدد خصوصاً برای خانمها از معایب دیگر متارکه بدون ثبت طلاق است. در حقیقت هر گونه نزدیکی عاطفی برای خانمها پس از متارکه میتواند مشکلزا باشد چرا که اگر طلاق رسمی نشود، روابط دیگر توسط دادگاه با عنوان رابطه نامشروع شناخته میشود.
- تحمل مجازات عدم ثبت طلاق نیز از دیگر پیامدهای قانونی متارکه بدون طلاق است.
برای طلاق باید دادخواستی طلاقی تنظیم و در سامانه الکترونیکی قضایی ثبت شود. سپس با شرکت زوجین در جلسات مشاوره و اخذ گواهی عدم سازش، دادگاه حکم طلاق را به طرفین برای ثبت طلاق ابلاغ میکند.
طرفین میتوانند با مراجعه به دفتر ثبت طلاق، طلاق خود را رسمی کنند. برای شروع و بهبود روند طلاق میتوانید از یک وکیل پایه یک دادگستری استفاده کنید.
جمعبندی
متارکه به معنی جدایی عرفی یا قطع زندگی مشترک زن و شوهر است، اما تا زمانی که طلاق بهصورت رسمی ثبت نشود، زوجین از نظر قانونی همچنان زن و شوهر محسوب میشوند. بنابراین متارکه، حقوق و تکالیفی مثل نفقه، مهریه، حضانت فرزند و ممنوعیت ازدواج مجدد را بهطور کامل از بین نمیبرد.
اگر متارکه ادامهدار شود یا زوجین قصد پایان رسمی زندگی مشترک را داشته باشند، باید مسیر قانونی طلاق را طی کنند. در غیر این صورت، باقی ماندن در وضعیت متارکه بدون تعیین تکلیف قانونی، ممکن است باعث اختلافهای مالی، خانوادگی و حقوقی بیشتری شود.
در صورتی که دادنیک وکیل طلاق شما باشد، نیازی به حضورتان در هیچ مرحلهای نیست و تمام مراحل طلاق در مدت بسیار کوتاهی انجام میشود. در صورتی که به وکیل نیاز دارید با کارشناسان حقوقی ما در ارتباط باشید.
سوالات متداول درخصوص متارکه
متارکه یعنی چه؟
متارکه یعنی زن و شوهر زندگی مشترک خود را متوقف کنند یا جدا از هم زندگی کنند، اما طلاق آنها هنوز بهصورت رسمی ثبت نشده باشد.
آیا متارکه همان طلاق است؟
خیر، متارکه با طلاق فرق دارد. در متارکه رابطه زوجیت از نظر قانونی باقی است، اما در طلاق، رابطه زن و شوهر بهصورت رسمی پایان پیدا میکند.
آیا متارکه بدون طلاق اعتبار قانونی دارد؟
متارکه بهتنهایی جایگزین طلاق قانونی نیست. تا زمانی که طلاق رسمی ثبت نشود، زن و مرد همچنان از نظر قانون زوج محسوب میشوند و حقوق و تکالیف قانونی آنها باقی میماند.
شرایط متارکه زن چیست؟
اگر زن به دلیل اختلاف، سوءرفتار، نپرداختن نفقه، خشونت یا شرایط سخت زندگی قصد جدا زندگی کردن داشته باشد، بهتر است وضعیت خود را از مسیر قانونی پیگیری کند تا موضوع نفقه، تمکین، حضانت و حقوق مالی او دچار مشکل نشود.
مراحل متارکه چیست؟
متارکه فرایند رسمی و جداگانهای مثل طلاق ندارد. اگر زوجین قصد پایان قانونی زندگی مشترک را داشته باشند، باید یکی از مسیرهای انواع طلاق را طی کنند.
آیا در دوران متارکه نفقه به زن تعلق میگیرد؟
اگر زن بدون دلیل موجه زندگی مشترک را ترک نکرده باشد و شرایط قانونی دریافت نفقه را داشته باشد، ممکن است همچنان بتواند نفقه خود را مطالبه کند. تشخیص این موضوع به شرایط پرونده بستگی دارد.
