یکی از سوالات رایج درباره مهریه این است که آیا مهریه زندان دارد یا نه. در پاسخ باید گفت زندان مهریه هنوز در برخی شرایط امکانپذیر است، اما بهصورت مطلق و برای هر مقدار مهریه اجرا نمیشود. اگر زن مهریه را مطالبه کند، اجراییه یا حکم صادر شود و مرد با وجود توانایی مالی از پرداخت مهریه خودداری کند یا اعسار او پذیرفته نشود، امکان جلب یا حبس او وجود دارد.
در قانون فعلی، ضمانت اجرای حبس بیشتر درباره مهریه تا سقف قانون ۱۱۰ سکه مطرح میشود و نسبت به مازاد بر آن، توانایی مالی مرد اهمیت دارد. البته درباره تغییر سقف ضمانت اجرا به ۱۴ سکه، طرحها و خبرهایی مطرح شده است؛ اما برای اقدام حقوقی باید قانون لازمالاجرای روز ملاک قرار بگیرد. در ادامه، بررسی میکنیم آیا در قانون جدید مهریه زندان دارد، ناتوانی در پرداخت مهریه چه اثری دارد و اعسار از پرداخت مهریه چطور میتواند مانع زندان شود.
آیا در قانون جدید مهریه زندان دارد؟
در قانون فعلی، مهریه در بعضی شرایط میتواند باعث جلب یا زندان مرد شود. این موضوع معمولاً زمانی مطرح میشود که زن مهریه را از مسیر قانونی مطالبه کرده باشد، حکم یا اجراییه صادر شده باشد و مرد بدون پرداخت مهریه، بدون توافق با زن یا بدون اثبات اعسار، از اجرای حکم خودداری کند.
در سالهای اخیر درباره کاهش ضمانت اجرای حبس مهریه و تغییر سقف ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه، طرحها و اخبار مختلفی مطرح شده است. با این حال، برای اقدام حقوقی باید بین «طرح یا مصوبه در حال بررسی» و «قانون لازمالاجرا» تفاوت گذاشت. بنابراین تا زمانی که تغییرات جدید لازمالاجرا نشده باشد، نباید آن را بهعنوان قانون قطعی و اجراشده بیان کرد.
یکی از مهم ترین سؤالاتی که امروزه زوجین و خانوادهها در رابطه با مجازات حبس مردان در قانون مهریه دارند این است که آیا مهریه زندان دارد؟ در رابطه با این سؤال باید عنوان کنیم که همه ما میدانیم در سالهای اخیر بسیاری از افراد ناتوان در پرداخت مهریه، وارد زندانها شده اند.
در قانون جدید که در ادامه مقاله بیشتر به آن خواهیم پرداخت، تنها در صورتی که مرد به هیچ عنوان توانایی پرداخت بدهی زن را نداشته باشد به زندان نخواهد رفت. البته این مورد هم در شرایط خاص صورت میگیرد. لازم است عنوان کنیم شما میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با قانون مهریه، یک وکیل ماهر تحت عنوان وکیل مهریه بگیرید تا با آن پیرامون این مسئله مشورت نمایید.
ناتوانی در پرداخت مهریه زندان دارد؟
ناتوانی واقعی در پرداخت مهریه، بهتنهایی نباید باعث زندان شود؛ اما مرد باید این ناتوانی را از مسیر قانونی ثابت کند. اگر مرد توانایی پرداخت یکجای مهریه را ندارد، باید دادخواست اعسار و قسط بندی مهریه را بدهد و مدارک مالی خود را به دادگاه ارائه کند.
اگر دادگاه اعسار مرد را بپذیرد، مهریه معمولاً قسطبندی میشود و تا زمانی که اقساط طبق حکم پرداخت شود، امکان زندان بابت همان بدهی کاهش پیدا میکند. اما اگر اعسار رد شود، مرد توانایی مالی داشته باشد یا اقساط تعیینشده را پرداخت نکند، زن میتواند دوباره برای اجرای حکم و جلب اقدام کند.
نقش اعسار و تقسیط در جلوگیری از زندان مهریه
اعسار یعنی مرد ادعا کند توانایی پرداخت یکجای مهریه را ندارد. اگر مرد بتواند اعسار خود را در دادگاه ثابت کند، دادگاه ممکن است مهریه را بهصورت اقساطی تعیین کند. در این حالت، تا زمانی که اقساط مهریه پرداخت شود، معمولاً جلب یا زندان بابت همان مهریه مطرح نمیشود.
اما اگر مرد دادخواست اعسار ندهد، اعسارش پذیرفته نشود یا بعد از تقسیط، اقساط مهریه را پرداخت نکند، امکان درخواست جلب از طرف زن وجود دارد. بنابراین ثبت بهموقع دادخواست اعسار و پرداخت منظم اقساط، نقش مهمی در جلوگیری از زندان مهریه دارد.
آیا برای مهریه بیشتر از ۱۱۰ سکه زندان وجود دارد؟
در قانون فعلی، ضمانت اجرای حبس بیشتر درباره مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه مطرح است. یعنی اگر مهریه تا ۱۱۰ سکه باشد یا زن تا این میزان را مطالبه کند، در صورت وجود شرایط قانونی، امکان جلب یا حبس مرد وجود دارد.
اما اگر مهریه بیشتر از ۱۱۰ سکه باشد، نسبت به مازاد بر این مقدار، اصل بر بررسی توانایی مالی مرد است. در این حالت، زن برای وصول مازاد مهریه باید توان مالی مرد را اثبات یا اموالی از او معرفی کند. بنابراین نباید گفت هر مقدار مهریه، بهطور مستقیم و قطعی باعث زندان مرد میشود.

جمع بندی
مهریه در قانون فعلی میتواند در برخی شرایط باعث جلب یا زندان مرد شود، اما این موضوع قطعی و مطلق نیست. اگر مرد توانایی پرداخت داشته باشد و با وجود صدور حکم یا اجرا گذاشتن مهریه خودداری کند، امکان جلب او وجود دارد. اما اگر اعسار او پذیرفته شود یا مهریه تقسیط شود و اقساط را پرداخت کند، معمولاً زندان بابت همان بدهی مطرح نمیشود.
بنابراین پاسخ به این سوال که «آیا مهریه زندان دارد؟» به مقدار مهریه، وضعیت مالی مرد، ارائه یا عدم ارائه دادخواست اعسار، رأی دادگاه و نحوه اجرای حکم بستگی دارد. درباره طرحهای جدید مثل کاهش سقف ضمانت اجرا نیز باید توجه کرد که تا زمان لازمالاجرا شدن قانون، نباید آن را بهعنوان حکم قطعی و اجراشده در پروندهها مطرح کرد.
سوالات متداول زندان مهریه
آیا مهریه زندان دارد؟
بله، در قانون فعلی مهریه در بعضی شرایط میتواند باعث جلب یا زندان مرد شود؛ اما این موضوع مطلق نیست و به مقدار مهریه، وضعیت مالی مرد، اعسار، تقسیط و تصمیم دادگاه بستگی دارد.
آیا در قانون جدید مهریه زندان دارد؟
تا زمانی که تغییرات جدید به قانون لازمالاجرا تبدیل نشود، باید قانون فعلی ملاک قرار بگیرد. در قانون فعلی، امکان جلب یا زندان بابت مهریه در شرایط خاص همچنان وجود دارد.
ناتوانی در پرداخت مهریه زندان دارد؟
اگر مرد واقعاً توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد، باید دادخواست اعسار بدهد و ناتوانی مالی خود را ثابت کند. در صورت پذیرش اعسار و پرداخت اقساط، معمولاً زندان بابت مهریه مطرح نمیشود.
زندان مهریه برای چند سکه است؟
در قانون فعلی، ضمانت اجرای حبس بیشتر درباره مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه مطرح است. نسبت به مازاد بر ۱۱۰ سکه، توانایی مالی مرد و معرفی اموال اهمیت دارد.
اگر مرد اقساط مهریه را ندهد زندانی میشود؟
اگر مهریه تقسیط شده باشد و مرد اقساط را پرداخت نکند، زن میتواند برای اجرای حکم و جلب اقدام کند. البته تصمیم نهایی با مرجع اجرا و دادگاه است.