قانون جدید حکم جلب مهریه و مدت زمان اعتبار آن

مهریه حق قانونی زن است و هر زمان که بخواهد، می‌تواند آن را مطالبه کند. در برخی مواقع، مرد توانایی پرداخت مهریه را ندارد یا نمی‌خواهد آن را بپردازد؛ در این صورت، زن می‌تواند حکم جلب برای مهریه را بگیرد.

حکم جلب مهریه زمانی مطرح می‌شود که زن برای دریافت مهریه از مسیر قانونی اقدام کرده باشد، اجراییه یا حکم لازم‌الاجرا صادر شده باشد و مرد با وجود امکان پرداخت، توافق یا ارائه نکردن دادخواست اعسار، از پرداخت مهریه خودداری کند. در چنین شرایطی، زوجه می‌تواند از مرجع اجرا درخواست صدور حکم جلب برای مهریه را مطرح کند.

البته صدور حکم جلب مهریه همیشه فوری و قطعی نیست و به شرایط پرونده، میزان مهریه مطالبه‌شده، وضعیت مالی زوج، دادخواست اعسار، تقسیط مهریه و تصمیم مرجع رسیدگی بستگی دارد. در ادامه، شرایط گرفتن حکم جلب مهریه، قانون جدید حکم جلب، مدت اعتبار آن و راه‌های جلوگیری از جلب بابت مهریه را بررسی می‌کنیم. در صورتی که برای گرفتن مهریه و نمونه حکم جلب مهریه به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید با وکیل مهریه دادنیک در ارتباط باشید.

حکم جلب برای مهریه

یکی از مهم‌ترین اختلافات خانوادگی، دعوا بر سر مهریه است که در بسیاری از مواقع، این دعوا به دادگاه خانواده ختم می‌شود. همان‌طور که می‌دانید، زن بلافاصله بعد از خوانده‌شدن صیغه محرمیت، صاحب مهریه خود است.

به ‌خصوص در مواقعی که مهریه تعیین‌شده در سند ازدواج، از نوع عند‌المطالبه باشد. به این ترتیب، بلافاصله بعد از درخواست، مرد مؤظف است که مهریه زن را پرداخت کند.

در واقع، مهریه زن یک بدهی یا دین است که مرد باید بپردازد. در مواقعی که مرد از پرداخت مهریه سرباز می‌زند؛ زن می‌تواند از قانون حکم جلب مهریه به نفع خود استفاده کند.

حکم جلب مهریه در قانون جدید چگونه است؟

در قانون فعلی، امکان صدور حکم جلب برای مهریه زمانی مطرح می‌شود که زن مهریه را از مسیر قانونی مطالبه کرده باشد، حکم یا اجراییه صادر شده باشد و مرد با وجود توانایی مالی یا بدون ارائه دادخواست اعسار، از پرداخت مهریه خودداری کند. در این شرایط، زن می‌تواند از مرجع اجرا درخواست جلب زوج را مطرح کند.

در سال‌های اخیر درباره کاهش سقف ضمانت اجرای جلب مهریه، طرح‌ها و خبرهای مختلفی مطرح شده است. با این حال، برای اقدام حقوقی باید قانون لازم‌الاجرای روز ملاک قرار بگیرد. بنابراین اگر درباره قانون جدید حکم جلب مهریه صحبت می‌شود، باید میان «طرح یا مصوبه در حال بررسی» و «قانون لازم‌الاجرا» تفاوت گذاشت.

حکم جلب مهریه چقدر اعتبار دارد؟

مدت اعتبار حکم جلب مهریه معمولاً ثابت و دائمی نیست و به دستور مرجع صادرکننده، نوع جلب و وضعیت پرونده بستگی دارد. در بسیاری از موارد، حکم جلب برای مدت مشخصی صادر می‌شود و اگر در آن مدت اجرا نشود، زوجه باید برای تمدید یا صدور مجدد آن از اجرای احکام یا مرجع مربوط پیگیری کند.

به همین دلیل، اگر حکم جلب مهریه صادر شده اما اجرا نشده باشد، بهتر است قبل از هر اقدام، اعتبار دستور جلب از مرجع اجرا استعلام شود. ممکن است با گذشت زمان، تغییر وضعیت پرونده، پرداخت بخشی از مهریه، ثبت دادخواست اعسار یا صدور رأی تقسیط، شرایط اجرای حکم جلب تغییر کند.

شرایط و نحوه گرفتن حکم جلب برای مهریه

صدور حکم جلب مرد برای عدم پرداخت مهریه یکی از ابزارهایی است که در قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی به آن فکر شده است.

بر اساس این ماده، اگر دادگاه تشخیص دهد که مرد می‌تواند مهریه را بپردازد، اما آقا از پرداخت آن اجتناب کند، حکم جلب مرد برای عدم پرداخت مهریه صادر می‌شود.

یکی از مهم‌ترین شرایط گرفتن حکم جلب مهریه، این است که ابتدا دادگاه خانواده درخواست زن را بررسی کرده و در صورتی که همه جزئیات آن مطابق قانون باشد؛ حکم جلب صادر می‌شود.

البته اگر دادگاه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه مرد را قبول کرده و مهریه را قسط‌بندی کند؛ شوهر مؤظف است اقساط را در زمان مشخص‌شده پرداخت کند. در صورتی که این کار را انجام ندهد؛ باز هم می‌توان بابت عدم پرداخت مهریه شکایت کرد و حکم جلب او را گرفت.

مدارک لازم برای درخواست حکم جلب برای مهریه

زوجه برای گرفتن حکم جلب مهریه به مدارک زیر نیاز دارد:

• مدارک هویتی زن مانند شناسنامه و کارت ملی؛
• رأی صادرشده از دادگاه مبنی بر محکوم‌بودن مرد برای پرداخت مهریه به زوجه که باید قطعی شده باشد؛
• سند اجرایی حکم که از سوی دادگاه صادر شده است.

تمام این مدارک باید در پرونده موجود باشند. در غیر این صورت، روال پرونده با سرعت کمی پیش می‌رود و صدور حکم جلب به تعویق می‌افتد.

هزینه حکم جلب مهریه چقدر است؟

گرفتن این حکم به صورت رایگان انجام می‌شود و هزینه خاصی ندارد. به این ترتیب، کافی است که زوجه بعد از صدور حکم قطعی دادگاه، اجرایی کردن حکم را تقاضا کند و بعد از آن به واحد اجرای احکام مراجعه کرده و درخواست صدور حکم جلب مرد را بدهد.

هرچند برخی از هزینه‌های جانبی مانند هزینه رسیدگی به دادخواست مطالبه مهریه، مطابق نرخ تعرفه قضایی دریافت می‌شود.

همچنین، اگر از کمک یک وکیل برای گرفتن مهریه بهره ببرید، باید حق الوکاله ایشان را نیز در نظر بگیرید.

لغو حکم زندان مهریه

در بیشتر پرونده‌های مطالبه مهریه از طریق دادگاه، این سؤال مطرح می‌شود که آیا می‌توان حکم زندان مهریه را لغو کرد؟ به عبارتی اگر مرد قادر به پرداخت مهریه نباشد؛ آیا مهریه زندان دارد؟ یا اینکه امکان لغو این حکم وجود دارد؟

در پاسخ به این سؤال باید گفت در مواردی که مرد اعسار یا ناتوانی مالی خود را به دادگاه ثابت کند؛ لزوم زندانی شدن از او برداشته می‌شود.

برای این منظور لازم است که مرد تا مهلت 30 روز بعد از تاریخ ابلاغیه به دادگاه مراجعه کرده و درخواست اعسار را ثبت کند.

اگر اعسار مرد از پرداخت مهریه اثبات شده و شهود اعسار هم شهادت بدهند و قاضی این شهادت را بپذیرد؛ دادگاه مهریه زن را قسط‌بندی می‌کند. به ‌این‌ ترتیب، مرد در زمان مشخص باید اقساط تعیین‌شده را پرداخت کند تا حکم جلب او لغو شود.

هرچند در صورت عدم پرداخت اقساط مهریه، حکم جلب برای مهریه دوباره اجرایی می‌شود. به عبارتی زوجه می‌تواند بابت تأخیر در پرداخت اقساط، دوباره از دادگاه حکم جلب بگیرد.

چگونه می‌توان از حکم جلب مهریه جلوگیری کرد؟

مهم‌ترین راه جلوگیری از حکم جلب مهریه، پرداخت مهریه، توافق با زوجه یا ثبت به‌موقع دادخواست اعسار است. اگر زوج توانایی پرداخت یک‌جای مهریه را ندارد، باید در مهلت قانونی برای اثبات اعسار و تقسیط مهریه اقدام کند.

در صورتی که اعسار زوج پذیرفته شود، مهریه معمولاً به‌صورت اقساطی تعیین می‌شود و تا زمانی که اقساط طبق حکم دادگاه پرداخت شود، امکان جلب بابت همان بدهی کاهش پیدا می‌کند. اما اگر زوج اقساط مهریه را پرداخت نکند یا اعسار او رد شود، زوجه می‌تواند دوباره برای اجرای حکم و جلب اقدام کند.

جمع بندی

مهریه به ‌عنوان حق زن بر مرد، بلافاصله بعد از خوانده‌شدن صیغه عقد، قابل مطالبه است. در مواردی که مرد از پرداخت مهریه امتناع کند؛ زن می‌تواند با مراجعه به دادگاه، حکم جلب مهریه را بگیرد.

در این حالت، مرد تا 30 روز فرصت دارد تا عدم توانایی مالی یا اعسار خود را به دادگاه ارائه بدهد. در این موارد مهریه برای مرد قسط‌بندی می‌شود؛ اما اگر مرد اقساط مهریه را پرداخت نکند یا از پرداخت مهریه با وجود استطاعت مالی امتناع کند، زن می‌تواند حکم جلب مرد را بگیرد.

در صورتی که برای گرفتن مهریه یا حکم جلب برای مهریه به مشاوره تخصصی حقوقی نیاز دارید، می‌توانید با کارشناسان و وکیل پایه یک دادگستری دادنیک در ارتباط باشید.

سؤالات متداول